A1 dan A2 ga o‘tishga tayyormisiz? Tekshiruv ro‘yxati
A1 darajasini tugatgandan keyin ko‘pchilik o‘quvchilarda bir savol paydo bo‘ladi: A2 ga o‘tishga tayyormanmi yoki A1 mavzularini yana takrorlashim kerakmi? Bunga javob faqat darslikni tugatganingizga bog‘liq emas. Muhimi, kundalik vaziyatlarda nemis tilidan qanchalik mustaqil foydalana olishingizdir.
Quyidagi tekshiruv ro‘yxati o‘z darajangizni taxminan baholashga yordam beradi. Bu rasmiy imtihon yoki sertifikat o‘rnini bosmaydi, ammo keyingi bosqichga tayyorgarlikni aniqroq rejalashtirish uchun foydali.
A1 va A2 o‘rtasidagi asosiy farq nima?
A1 darajasida siz oddiy so‘zlar, qisqa gaplar va tanish mavzular bilan ishlaysiz. Masalan, o‘zingizni tanishtirasiz, kasbingiz yoki oilangiz haqida gapirasiz, do‘konda savol berasiz va oddiy ma’lumotni tushunasiz.
A2 darajasida esa gaplar biroz uzunroq va mazmunan boyroq bo‘ladi. Siz o‘tgan voqealar haqida gapirishingiz, reja va istaklaringizni tushuntirishingiz, oddiy muammolarni bayon qilishingiz hamda kundalik yozishmalarni tushunishingiz kerak bo‘ladi.
A2 ga o‘tish uchun barcha A1 mavzularini mukammal bilish shart emas. Ammo asosiy bilimlar tez-tez to‘xtab qolmasdan ishlatiladigan darajada mustahkam bo‘lishi kerak.
1. Grammatika bo‘yicha tekshiruv
Quyidagi mavzularni tushunsangiz va oddiy gaplarda qo‘llay olsangiz, grammatika bo‘yicha A2 ga o‘tish uchun yaxshi asosga egasiz:
- fe’lning hozirgi zamonda tuslanishi: ich lerne, du lernst, er lernt;
- asosiy tartibsiz fe’llar: sein, haben, werden, fahren, nehmen, sprechen;
- gapdagi fe’l o‘rni: Heute lerne ich Deutsch.;
- savol gaplar: Wo wohnst du?, Hast du Zeit?;
- inkor shakllari: nicht va kein;
- Nominativ va Akkusativning asosiy qo‘llanishi;
- Dativ bilan ishlatiladigan kundalik fe’llar va predloglar;
- modal fe’llar: können, müssen, wollen, dürfen, sollen;
- ajraladigan fe’llar: aufstehen, einkaufen, anrufen;
- Perfekt zamonining asosiy shakli: Ich habe gearbeitet., Wir sind gefahren.;
- bog‘lovchilar: und, aber, oder, denn, weil;
- buyruq shaklining oddiy ko‘rinishi: Komm bitte!, Warten Sie bitte!.
O‘zingizni qanday sinashingiz mumkin?
Biror mavzu bo‘yicha kamida 8–10 ta gap yozing. Masalan: kecha nima qilganingiz, dam olish kunidagi rejangiz yoki do‘konda nima sotib olganingiz haqida. Keyin fe’l o‘rni, artikel, kelishik va Perfekt shakllarini tekshiring.
Agar har bir gapni tuzishda qoidani uzoq o‘ylashingiz yoki tarjimonga murojaat qilishingiz kerak bo‘lsa, A1 grammatikasini qisqa takrorlash foydali bo‘ladi.
2. Lug‘at boyligi: so‘zni bilishdan foydalanishgacha
A2 ga o‘tishda faqat nechta so‘z bilishingiz emas, ularni gap ichida ishlata olishingiz muhim. Quyidagi mavzularda asosiy lug‘atni tushunishingiz kerak:
- uy, xona va kundalik ishlar;
- o‘qish, ish va kasb;
- transport va yo‘l so‘rash;
- ovqat, xarid va restoran;
- sog‘liq va shifokorga murojaat qilish;
- ob-havo va kiyim;
- bo‘sh vaqt, sport va sayohat;
- oila, do‘stlar va munosabatlar;
- uchrashuv belgilash va rejalar;
- oddiy his-tuyg‘ular va fikr bildirish.
Har bir mavzu bo‘yicha alohida so‘zlarni yodlash bilan cheklanmay, tayyor birikmalarni ham o‘rganing. Masalan, einen Termin vereinbaren, eine Frage stellen, zu spät kommen, Angst haben kabi birikmalarni gapda qo‘llash osonroq.
3. Hören: asosiy mazmunni tushunish
A1 darajasida siz ko‘pincha sekin aytilgan va qisqa jumlalarni tinglaysiz. A2 da esa kundalik suhbatning umumiy mazmunini, asosiy tafsilotlarni va muhim raqamlarni ajrata olishingiz kutiladi.
Quyidagi vazifalarni bajara olishingizni tekshiring:
- ism, manzil, telefon raqami yoki vaqtni ajratib olish;
- e’lonning asosiy mazmunini tushunish;
- do‘kondagi yoki ish joyidagi oddiy suhbatni kuzatish;
- kim nima xohlayotganini aniqlash;
- o‘tgan voqea yoki kelajakdagi reja haqida asosiy ma’lumotni tushunish.
Tekshiruv uchun qisqa audio tanlang va birinchi tinglashda faqat umumiy mazmunni yozing. Ikkinchi tinglashda ism, joy, vaqt va sabablarni belgilang. Har bir so‘zni tushunishga urinmang: A2 darajasida asosiy ma’lumotni ajratish muhim.
4. Lesen: oddiy matnlar bilan ishlash
A2 ga tayyor o‘quvchi qisqa xabar, e’lon, elektron xat, menyu, jadval yoki oddiy internet matnining asosiy ma’nosini tushuna oladi.
Quyidagi kichik sinovni bajaring:
- 100–150 so‘zli kundalik matnni tanlang.
- Matnning mavzusini bir jumlada yozing.
- Kim, qayerda, qachon va nima qilganini aniqlang.
- Notanish so‘zlarni darhol tarjima qilmasdan, kontekstdan ma’no topishga harakat qiling.
- Matn asosida nemis tilida uchta savolga javob bering.
Agar har bir jumlada lug‘at kerak bo‘lsa, matn siz uchun hozircha og‘ir bo‘lishi mumkin. Bunday paytda qisqaroq va tanish mavzudagi materiallardan boshlang.
5. Schreiben: qisqa va tushunarli yozish
A2 bosqichida siz kundalik yozishmalarni tuza olishingiz kerak. Masalan, uchrashuvni tasdiqlash, kechikish haqida xabar berish, taklifga javob qaytarish yoki oddiy ma’lumot so‘rash.
Yozuvda quyidagi qismlar bo‘lishiga e’tibor bering:
- murojaat: Hallo Anna yoki Sehr geehrte Frau Müller;
- mavzuga kirish;
- asosiy ma’lumot yoki savol;
- iltimos, sabab yoki taklif;
- yakuniy ibora: Viele Grüße yoki Mit freundlichen Grüßen.
O‘zingizni sinash uchun 60–80 so‘zli xabar yozing: masalan, do‘stingizga uchrashuv vaqtini o‘zgartirishni taklif qiling. Yozgandan keyin fe’lning ikkinchi o‘rinda kelishi, otlarning bosh harf bilan yozilishi va artikel-kelishik mosligini tekshiring.
6. Sprechen: tanish mavzuda mustaqil gapirish
A2 ga o‘tishga tayyorlikni baholashda gapirish eng muhim ko‘rsatkichlardan biridir. Siz quyidagi mavzularda kamida bir-ikki daqiqa oddiy jumlalar bilan gapira olishingiz kerak:
- kundalik tartibingiz;
- kecha yoki o‘tgan hafta qilgan ishlaringiz;
- kelajakdagi rejalaringiz;
- uyingiz yoki yashash joyingiz;
- o‘qish yoki ishingiz;
- sevimli mashg‘ulotingiz;
- sayohat yoki dam olish tajribangiz;
- oddiy muammo va unga taklif qilinadigan yechim.
Gapirishda mukammal talaffuzdan ko‘ra, fikrni tushunarli yetkazish muhim. Ich denke, dass …, Meiner Meinung nach …, Ich möchte …, Deshalb … kabi bog‘lovchi va kirish iboralari nutqni ravonroq qiladi.
7. Kundalik muloqot uchun amaliy tekshiruv
Quyidagi vaziyatlarni nemis tilida bajarib ko‘ring:
- telefon orqali uchrashuv belgilash;
- mahsulot narxi yoki mavjudligini so‘rash;
- yo‘lni tushuntirish yoki yo‘l so‘rash;
- shifokorga alomatlarni aytish;
- taklifni qabul qilish yoki muloyim rad etish;
- tushunmagan narsangizni qayta so‘rash;
- kechikish yoki reja o‘zgarganini tushuntirish.
Foydali iboralar: Können Sie das bitte wiederholen?, Was bedeutet dieses Wort?, Ich habe leider keine Zeit., Passt es dir am Samstag?, Wie komme ich zum Bahnhof?.
Natijani qanday baholash mumkin?
Har bir bo‘limda o‘zingizga 0 dan 2 gacha ball bering:
- 0 ball: vazifani bajara olmadim yoki faqat tarjima yordamida bajardim;
- 1 ball: asosiy mazmunni tushundim, lekin ko‘p xato va tanaffuslar bo‘ldi;
- 2 ball: vazifani oddiy, ammo mustaqil tarzda bajardim.
Yetti bo‘lim bo‘yicha yuqori natija A2 ga o‘tish uchun yaxshi tayyorgarlik borligini ko‘rsatadi. Bir yoki ikki yo‘nalishda zaiflik bo‘lsa, A2 ni kechiktirish shart emas; shu ko‘nikmalarni parallel ravishda mustahkamlash mumkin. Agar deyarli barcha vazifalar qiyin bo‘lsa, A1 asoslarini yana bir marta tizimli takrorlash foydali.
A2 ga o‘tishdan oldin 7 kunlik mini-reja
- 1-kun: asosiy fe’llar, gap tartibi va inkorni takrorlang.
- 2-kun: Akkusativ, Dativ va kundalik predloglar bilan mashq qiling.
- 3-kun: Perfekt zamonida 10 ta gap yozing.
- 4-kun: qisqa audio tinglab, asosiy ma’lumotlarni yozing.
- 5-kun: kundalik mavzudagi matnni o‘qing va savollarga javob bering.
- 6-kun: 60–80 so‘zli xabar yozing va xatolarni tahlil qiling.
- 7-kun: o‘zingiz haqingizda, o‘tgan kuningiz va rejalaringiz haqida ovoz chiqarib gapiring.
Qisqa xulosa
A1 dan A2 ga o‘tishga tayyorlikni darslikdagi oxirgi sahifa emas, amaliy ko‘nikmalar belgilaydi. Siz oddiy suhbatni davom ettira olsangiz, kundalik matnning asosiy mazmunini tushunsangiz, qisqa xabar yoza olsangiz va Perfekt, modal fe’llar hamda kelishiklarning asosiy qo‘llanishini bilsangiz, keyingi bosqichni boshlashga asos bor.
A2 davomida ayrim A1 mavzulari yana uchrashi tabiiy. Muhimi, xatolardan qo‘rqmasdan muntazam mashq qilish va zaif ko‘nikmalarni aniq aniqlashdir. O‘qish yo‘nalishingizni tartibli davom ettirish uchun Alman Bildung kurslari haqida ma’lumot olishingiz yoki savollar bo‘lsa, aloqa sahifasi orqali murojaat qilishingiz mumkin.
Ko‘p beriladigan savollar
A1 sertifikatisiz A2 ni boshlash mumkinmi?
Ko‘pincha daraja tanlash sertifikatdan ko‘ra haqiqiy bilim va ko‘nikmalarga bog‘liq. Yuqoridagi ro‘yxat orqali o‘zingizni baholang yoki o‘qituvchi bilan daraja aniqlash testini bajaring.
A2 ga o‘tishdan oldin barcha grammatikani bilish kerakmi?
Yo‘q. Asosiy grammatikani gaplarda ishlata olish muhim. Murakkab mavzularni A2 davomida bosqichma-bosqich o‘rganish mumkin.
Lug‘at boyligim kam bo‘lsa, A2 ni boshlashga shoshilmay turganim ma’qulmi?
Bu lug‘atning amalda qanday ishlatilishiga bog‘liq. Kamroq so‘z bilan ham oddiy fikrni tushunarli ayta olsangiz, A2 davomida yangi so‘zlarni faol ravishda kengaytirishingiz mumkin.
A2 ga tayyorlanishda qaysi ko‘nikmaga ko‘proq e’tibor berish kerak?
Ko‘pchilik o‘quvchilarga Hören va Sprechen ko‘proq mashq talab qiladi. Biroq to‘rtta asosiy ko‘nikma — tinglash, o‘qish, yozish va gapirish — birgalikda rivojlantirilishi kerak.
