Nemis tilida kundalik tartib: 50 ta kerakli fe’l
Nemis tilida kundalik tartib haqida gapirish A1 darajasidan boshlab o‘rganiladigan muhim mavzulardan biridir. Ertalab turish, nonushta qilish, ish yoki o‘qishga borish, xarid qilish va kechqurun dam olish kabi harakatlarni tasvirlash uchun bir nechta asosiy fe’llarni bilish kifoya.
Quyida kundalik hayotda tez-tez ishlatiladigan 50 ta nemischa fe’l berilgan. Har bir fe’lning o‘zbekcha ma’nosi va sodda misoli mavjud. Misollar asosan hozirgi zamon — Präsensda tuzilgan.
1. Ertalabki tartib uchun fe’llar
- aufstehen — o‘rnidan turmoq
Ich stehe um sieben Uhr auf. — Men soat yettida turaman. - aufwachen — uyg‘onmoq
Ich wache früh auf. — Men erta uyg‘onaman. - schlafen — uxlamoq
Ich schlafe acht Stunden. — Men sakkiz soat uxlayman. - sich waschen — yuvinmoq
Ich wasche mich jeden Morgen. — Men har kuni ertalab yuvinaman. - duschen — dush qabul qilmoq
Ich dusche am Morgen. — Men ertalab dush qabul qilaman. - sich anziehen — kiyinmoq
Ich ziehe mich schnell an. — Men tez kiyinaman. - putzen — tozalamoq
Ich putze meine Zähne. — Men tishlarimni tozalayman. - frühstücken — nonushta qilmoq
Wir frühstücken zusammen. — Biz birga nonushta qilamiz. - trinken — ichmoq
Ich trinke morgens Kaffee. — Men ertalab qahva ichaman. - essen — yemoq
Ich esse ein Brot. — Men non yeyman.
2. Ish, o‘qish va yo‘l bilan bog‘liq fe’llar
- gehen — bormoq
Ich gehe zur Arbeit. — Men ishga boraman. - fahren — transportda bormoq, haydamoq
Ich fahre mit dem Bus zur Schule. — Men maktabga avtobusda boraman. - kommen — kelmoq
Ich komme um acht Uhr ins Büro. — Men ofisga soat sakkizda kelaman. - bleiben — qolmoq
Am Abend bleibe ich zu Hause. — Kechqurun uyda qolaman. - arbeiten — ishlamoq
Ich arbeite von Montag bis Freitag. — Men dushanbadan jumagacha ishlayman. - lernen — o‘rganmoq, dars qilmoq
Ich lerne Deutsch. — Men nemis tilini o‘rganaman. - studieren — oliy ta’limda o‘qimoq
Meine Schwester studiert in Berlin. — Singlim Berlinda o‘qiydi. - lesen — o‘qimoq
Ich lese einen Text. — Men matn o‘qiyapman. - schreiben — yozmoq
Ich schreibe eine E-Mail. — Men elektron xat yozaman. - sprechen — gapirmoq
Wir sprechen Deutsch im Kurs. — Biz kursda nemis tilida gaplashamiz.
3. Uy va ro‘zg‘or ishlari uchun fe’llar
- kochen — ovqat pishirmoq
Ich koche das Abendessen. — Men kechki ovqat pishiraman. - backen — pishiriq pishirmoq
Am Wochenende backe ich einen Kuchen. — Dam olish kunlari pirog pishiraman. - kaufen — sotib olmoq
Ich kaufe Gemüse. — Men sabzavot sotib olaman. - einkaufen — xarid qilmoq
Wir kaufen am Samstag ein. — Biz shanba kuni xarid qilamiz. - aufräumen — yig‘ishtirmoq
Ich räume mein Zimmer auf. — Men xonamni yig‘ishtiraman. - putzen — tozalamoq
Am Freitag putze ich die Wohnung. — Juma kuni kvartirani tozalayman. - waschen — yuvmoq
Ich wasche die Kleidung. — Men kiyimlarni yuvaman. - öffnen — ochmoq
Ich öffne das Fenster. — Men derazani ochaman. - schließen — yopmoq
Bitte schließ die Tür. — Iltimos, eshikni yop. - tragen — kiymoq, ko‘tarib yurmoq
Ich trage heute eine Jacke. — Men bugun kurtka kiyganman.
4. Muloqot va kundalik rejalarni ifodalovchi fe’llar
- machen — qilmoq
Was machst du heute? — Bugun nima qilasan? - haben — ega bo‘lmoq; bor bo‘lmoq
Ich habe heute viel Arbeit. — Bugun ishim ko‘p. - sein — bo‘lmoq
Ich bin müde. — Men charchaganman. - brauchen — kerak bo‘lmoq
Ich brauche eine Pause. — Menga tanaffus kerak. - möchten — xohlamoq
Ich möchte einen Tee. — Men choy xohlayman. - wollen — istamoq
Wir wollen heute zu Hause bleiben. — Biz bugun uyda qolmoqchimiz. - können — qila olmoq
Kannst du mir helfen? — Menga yordam bera olasanmi? - müssen — majbur bo‘lmoq, kerak bo‘lmoq
Ich muss jetzt gehen. — Men hozir ketishim kerak. - helfen — yordam bermoq
Ich helfe meiner Mutter. — Men onamga yordam beraman. - treffen — uchrashmoq
Ich treffe meine Freunde am Abend. — Men kechqurun do‘stlarim bilan uchrashaman.
5. Bo‘sh vaqt va kun yakuni uchun fe’llar
- spielen — o‘ynamoq
Die Kinder spielen im Garten. — Bolalar bog‘da o‘ynayapti. - hören — eshitmoq, tinglamoq
Ich höre Musik. — Men musiqa tinglayman. - sehen — ko‘rmoq, tomosha qilmoq
Wir sehen einen Film. — Biz film tomosha qilamiz. - telefonieren — telefonda gaplashmoq
Ich telefoniere mit meinem Freund. — Men do‘stim bilan telefonda gaplashaman. - besuchen — tashrif buyurmoq
Am Sonntag besuche ich meine Familie. — Yakshanba kuni oilamnikiga boraman. - spazieren gehen — sayr qilmoq
Wir gehen nach dem Essen spazieren. — Ovqatdan keyin sayr qilamiz. - entspannen — dam olmoq
Am Abend entspanne ich mich. — Kechqurun dam olaman. - planen — rejalashtirmoq
Ich plane meinen nächsten Tag. — Men keyingi kunimni rejalashtiraman. - beenden — tugatmoq
Ich beende die Arbeit um fünf Uhr. — Men ishni soat beshda tugataman. - einschlafen — uxlab qolmoq
Ich schlafe schnell ein. — Men tez uxlab qolaman.
Fe’llarni gapda to‘g‘ri ishlatish
Nemis tilida oddiy darak gapda tuslangan fe’l odatda ikkinchi o‘rinda keladi:
Ich lerne jeden Abend Deutsch.
Men har oqshom nemis tilini o‘rganaman.
Gap vaqt ifodasi bilan boshlansa ham, tuslangan fe’l ikkinchi o‘rinda qoladi:
Am Morgen stehe ich um sieben Uhr auf.
Ertalab men soat yettida turaman.
aufstehen, einkaufen, aufräumen va einschlafen kabi ajraluvchi fe’llarda prefiks gap oxiriga o‘tadi:
Ich räume am Samstag mein Zimmer auf.
Men shanba kuni xonamni yig‘ishtiraman.
Modal fe’l bilan kelganda esa ikkinchi fe’l infinitiv shaklida gap oxirida turadi:
Ich muss heute arbeiten.
Men bugun ishlashim kerak.
Kundalik tartib haqida tayyor namuna
Ich stehe um sieben Uhr auf. Dann dusche ich und frühstücke. Um acht Uhr fahre ich zur Arbeit. Am Vormittag arbeite ich. In der Mittagspause esse ich mit meinen Kollegen. Am Nachmittag arbeite ich weiter. Nach der Arbeit kaufe ich ein und koche das Abendessen. Am Abend lerne ich Deutsch, höre Musik oder sehe einen Film. Um elf Uhr gehe ich ins Bett und schlafe ein.
Tarjimasi: Men soat yettida turaman. Keyin dush qabul qilaman va nonushta qilaman. Soat sakkizda ishga boraman. Tushgacha ishlayman. Tushlik tanaffusida hamkasblarim bilan ovqatlanaman. Tushdan keyin ishlashda davom etaman. Ishdan keyin xarid qilaman va kechki ovqat pishiraman. Kechqurun nemis tilini o‘rganaman, musiqa tinglayman yoki film tomosha qilaman. Soat o‘n birda yotaman va uxlab qolaman.
Fe’llarni tezroq yodlash uchun 4 usul
- Fe’lni alohida emas, qisqa gap bilan yodlang: Ich stehe auf, Ich kaufe ein.
- Fe’llarni mavzular bo‘yicha guruhlang: ertalab, ish, uy ishlari va bo‘sh vaqt.
- Har kuni o‘z kun tartibingiz haqida 5–6 ta gap yozing.
- Ajraluvchi fe’llarning prefiksiga alohida e’tibor bering.
Xulosa
Kundalik tartib mavzusida gapirish uchun barcha fe’llarni birdan mukammal o‘zlashtirish shart emas. Avval aufstehen, frühstücken, arbeiten, lernen, essen, gehen va schlafen kabi eng ko‘p ishlatiladigan fe’llarni gaplarda mashq qiling. Keyin ro‘yxatdagi boshqa fe’llarni qo‘shib, o‘zingizning kun tartibingizni nemis tilida yozing va ovoz chiqarib ayting.
Ko‘p so‘raladigan savollar
Nemis tilida “kundalik tartib” qanday aytiladi?
“Kundalik tartib” nemis tilida der Tagesablauf deyiladi. “Mening kundalik tartibim” — Mein Tagesablauf.
“Aufstehen” fe’li nega gapda bo‘linadi?
Aufstehen ajraluvchi fe’l hisoblanadi. Präsens zamonida Ich stehe um sieben Uhr auf shaklida ishlatiladi. Infinitiv yoki modal fe’l bilan esa birga yoziladi: Ich muss früh aufstehen.
Kundalik tartib haqida gapirganda qaysi zamon ishlatiladi?
Odatdagi, muntazam harakatlar uchun odatda Präsens ishlatiladi: Ich arbeite jeden Tag. — Men har kuni ishlayman.
“Kaufen” va “einkaufen” o‘rtasidagi farq nima?
kaufen biror narsani sotib olishni bildiradi: Ich kaufe ein Buch. einkaufen esa umumiy xarid qilish ma’nosida ishlatiladi: Ich kaufe am Samstag ein.
Tag:A1, A2, Fe’llar, Kundalik tartib, nemis tili, So‘z boyligi
